Mashina sotib olishdan oldin bilish kerak bo'lgan 10 ta maslahat
Ishlatilgan avtomobil sotib olish ā muhim va mas'uliyatli qaror. Noto'g'ri tanlov sizga ko'p miqdorda pul va vaqt yo'qotishga olib kelishi mumkin. Bu qo'llanmada biz o'nlab tajribali haydovchilar va avtomobil ekspertlarining maslahatlarini to'plab, eng muhim 10 ta qoidani tuzib chiqdik.
1-maslahat: Bozor narxini oldindan o'rganing
Mashina ko'rishga borishdan oldin shu model va yil uchun hozirgi bozor narxini aniq biling. Bu quyidagi sabablarga ko'ra muhim:
- ⢠Narx muzokara qilishda kuchli pozitsiyada bo'lasiz
- ⢠Aldov narxlarini bilib olasiz
- ⢠Haqiqatan "arzon" e'lonni topa olasiz
Masalan: Cobalt 2023 uchun o'rtacha narx $11,200. Agar e'lon $9,000 da bo'lsa ā bu 20% arzon. Sababi nima? Tez sotishga shoshyaptimi yoki mashinada katta muammo bormi?
2-maslahat: Hujjatlarni avvalo tekshiring
Hujjatlar bilan bog'liq muammolar ko'p pul va vaqt olishi mumkin. Mashina ko'rishga borganda, egasidan quyidagilarni so'rang:
Texnik passport:- ⢠Mashina nomi egaga mos keladimi?
- ⢠VIN raqami mashinada yozilgan bilan bir xilmi?
- ⢠Qayta ro'yxatdan o'tish tarixi bormi?
- ⢠Texnik passport qayta berilganmi (yo'qolgan deb)?
- ⢠Ko'p egalar almashinganmi?
- ⢠Mashina bank garovi ostidami (kredit tekshiring)?
3-maslahat: Kun yorug'ida va yaroqli joyda ko'ring
Mashina ko'rish joyiga e'tibor bering:
Nima uchun kun yorug'ida?- ⢠Qayta bo'yalgan panellar kunduzi aniq ko'rinadi (rangning bir oz farqi, gruntning ko'rinishi)
- ⢠Zang, ezilish va chuqurchalar yaxshi ko'rinadi
- ⢠Fotosuratdagi va real holat farqini ko'rasiz
- ⢠Poyabzal do'koni yoki garaj oldida tekshirmang ā yorug'lik kamdir
- ⢠Ochiq maydonda, quyosh ostida tekshiring
- ⢠Moshina pastini ko'rishga imkon bo'lishi kerak
Yomg'irda yoki qorong'uda ko'rishdan voz keching ā bu aldovga qulay muhit yaratadi.
4-maslahat: Dvigatelni sovuq holda ishga tushiring
Bu juda muhim sinov. Sovuq dvigatelni ishga tushirish uning haqiqiy holatini ko'rsatadi:
Nima tekshirasiz:- ⢠Ishga tushirishda g'alati ovoz bormi? (taqillatish, g'ichirlash)
- ⢠Tutun rangi qanday? (ko'k tutun ā moy yonishi, qora ā karburator, oq ā sovutuvchi suyuqlik)
- ⢠Temperatura ko'rsatgichi normal ko'tarilmoqdami?
- ⢠Yog' bosimi lampasi o'chadimi?
Agar egasi "mashina allaqachon isitib qo'yganman" desa ā bu shubhali. Nima uchun oldindan isitish kerak bo'ldi?
5-maslahat: 15 daqiqali sinov yurishi
Mashinani yo'lda sinash davomida quyidagilarga e'tibor bering:
Harakatlanishda:- ⢠Avtomobil bir tomonga tortadimi? (rul tashlasangiz, yo'l o'rtasida qolishi kerak)
- ⢠Tormozda g'alati tebranish bormi?
- ⢠Tormoz qurilmasi o'z vaqtida ishladimi?
- ⢠Tezlashtirishda kuzov g'ichirlaydi yoki taqillatadimi?
- ⢠Mexanik: pog'onalar oson almashtirilmoqdami?
- ⢠Avtomat: almashish silliqligi qanday?
- ⢠Teskari pog'onada g'ichirlash bormi?
- ⢠Barcha pultlar, elektr oynalar ishlayaptimi?
- ⢠Konditsioner muzqaymoq kabi sovitadimi?
- ⢠Barcha chiroqlar: old, orqa, yon, stop, tuman, ichki
6-maslahat: Pastdan tekshiring
Ko'pchilik haydovchilar mashinani faqat tepadan ko'radi va pastni tekshirmaydi. Bu katta xato.
Pastdan nima ko'rish kerak:- ⢠Moy, yoqilg'i yoki sovutuvchi suyuqlik tomizishi bormi?
- ⢠Pravorot, ballar yoki detallar egriligini ko'ring
- ⢠Kuzov tagida ta'mirlangan (betonlashtirilgan) joylar bormi?
- ⢠Egzoz trubasi holatini tekshiring
- ⢠Zang ā ayniqsa sill ostida va g'ildirak arxlari
7-maslahat: Probegni tekshiring
O'zbekistonda probeg "o'rash" holatlari keng tarqalgan muammo. Odometrda ko'rsatilgan raqamga to'liq ishonish xato.
Probeg tekshirish usullari:8-maslahat: Qayta bo'yashni aniqlang
Avariyadagi mashina albatta qayta bo'yaladi. Bu mashinaning narxini 20ā40% pasaytiradi. Qanday aniqlash:
Ko'z bilan:- ⢠Panellar orasidagi teshiklar (zaryadlar) teng emasmi?
- ⢠Rang bir xilmi? Quyosh ostida turli burchaklardan qarang
- ⢠Bo'yoq ostida gruntning "to'lqin" izlari bormi?
- ⢠Panellarni basing ā bo'yalgan yoyilib ketgan joylar "bo'sh" tuyuladi
- ⢠Lakokrasochnikovosti o'lchagich ā normal qatlamlik 80ā120 mkm, 200+ bo'lsa qayta bo'yalgan.
9-maslahat: Muvaffaqiyatli narx muzokara
Narxni pasaytirish san'ati ā bu ham muhim ko'nikma:
Muzokara uchun argumentlar:- ⢠Aniqlangan har bir nuqson: "Bu disk tirnaldi ā ta'mirlash $150 turadi, shu miqdorga pasaytiring"
- ⢠Bozor narxi ma'lumoti: "UzAvtoNarx da shu yil o'rtacha narx $X ā siz esa $Y so'rayapsiz"
- ⢠Texnik xizmat kerakligi: "Shinalar eski, almashtirish $200 ā buning uchun chegirma bering"
- ⢠Tezlik: "Siz tez sotmoqchi bo'lsangiz, men bugun pul to'lamoqchiman"
- ⢠Birinchi narxni so'rang, keyin ~10% past narxni ayting
- ⢠Egasi rad etsa, o'rtacha narxda to'xtang
- ⢠Qo'shimcha (zapasnoy g'ildirak, yostiqcha, hujjatlar) so'rang
10-maslahat: Bitimni xavfsiz rasmiylashtiring
Pul to'lashdan oldin quyidagilarni bajarish shart:
Rasmiy DYOR (savdo-sotib olish shartnomasi):- ⢠Shaxsiy shartnoma yozing (notarius kerak emas)
- ⢠Unda: mashina ma'lumotlari, narxi, to'lov sana, tomonlar imzolari
- ⢠2 nusxada: biri sizga, biri egaga
- ⢠SHO (Davlat avtomobil nazorat) ga borib texpasport qayta rasmiylashtirilishi
- ⢠30 kun ichida o'tkazish majburiy
- ⢠Xarajat: 200,000ā350,000 so'm
- ⢠"Doverennost" (vakolat) bilan olingan mashinalar ā egasi keyinchalik qaytarib olishi mumkin
- ⢠Gaplashuvda egasi nima uchun tez sotayotganini yashirayotgan bo'lsa
Qo'shimcha yordam: UzAvtoNarx va Bot
Mashina sotib olish jarayonida quyidagi vositalardan foydalaning:
- ⢠UzAvtoNarx.uz ā hozirgi bozor narxlarini bilib oling
- ⢠Telegram bot @autouzbot_bot ā kerakli narxdagi e'lon chiqqanda xabar oling